Қостанай өңірінде ауыл шаруашылығын цифрландыруға бағытталған жаңа жоба әзірленді. Қостанай өңірлік университетінің 4-курс студенттері Данил Руш пен Жәңгір Сатмырза өсімдік ауруларын суреттер арқылы анықтайтын жасанды интеллект жүйесін жасап, оны AI & Digital Bridge 2026 халықаралық форумында таныстырды.
«Ақпараттық технологиялар және робототехника» білім беру бағдарламасында оқитын студенттердің жобасы компьютерлік көру мен жасанды интеллект технологияларына негізделген. Жүйе ауыл шаруашылығы дақылдарының суреттерін талдап, ауруларға тән белгілерді анықтауға және қосымша тексеруді қажет ететін өсімдіктерді белгілеуге бағытталған.
AI & Digital Bridge 2026 халықаралық форумына қатысу ҚӨУ студенттеріне өз әзірлемелерін кәсіби ортада таныстыруға, IT-индустрия өкілдерімен тәжірибе алмасуға және жобаларының практикалық әлеуетін көрсетуге мүмкіндік берді. Университет командасына ректор Сейтбек Қуанышбаев қолдау көрсетті.
«Студенттеріміздің бұл жобасы ғылым мен өндірісті байланыстырудың маңызды үлгісі бола алады. Егер жүйе тәжірибелік сынақтар барысында тиімділігін дәлелдесе, ол фермерлердің жұмысын жеңілдетуге, егістікті басқару тәсілдерін жетілдіруге және Қостанай өңіріндегі ауыл шаруашылығының цифрлық дамуына үлес қосуға мүмкіндік береді», – дейді университет басшысы.
Жоба авторларының айтуынша, әзірлеменің басты мақсаты – фермерлерге егістік жағдайын бақылауды жеңілдетіп, ықтимал ауруларды ертерек анықтауға көмектесу. Суреттерді егістік алқабында тікелей түсіруге немесе үлкен аумақтарды жылдам шолуға мүмкіндік беретін дрондар арқылы жинауға болады. Ал жасанды интеллект алынған кескіндерді талдап, назар аударуды қажет ететін учаскелерді анықтайды.
Студенттер ұсынған жүйенің ерекшелігі – ауруды анықтаумен ғана шектелмей, одан кейінгі әрекеттерді де қарастыруында. Жоба аясында ықтимал емдеу тәсілдері мен қажетті препараттар туралы ұсыныстар беру, сондай-ақ өсімдіктерді қорғау құралдарын ұсынатын компаниялар мен жеткізушілерді іздеуге көмектесу мүмкіндігі қарастырылған.
Мұндай технологиялар ауыл шаруашылығындағы күнделікті жұмысты жеңілдетіп, заманауи IT шешімдерін нақты өндірістік міндеттерді шешуге пайдалануға жол ашады. Әсіресе үлкен алқаптарды бақылау кезінде дрондар мен жасанды интеллектіні бірге қолдану уақытты үнемдеп, проблемалы учаскелерді дер кезінде байқауға мүмкіндік береді.
«Біздің жобаның негізгі идеясы – өсімдік ауруларын анықтауды жеңілдетіп, фермерлерге әрі қарай қандай әрекет жасауға болатынын түсінуге көмектесу. Жасанды интеллект суреттерді талдап, ықтимал проблемаларды анықтауға мүмкіндік береді. Ал жүйені дамыту арқылы оның ауыл шаруашылығындағы практикалық пайдасын арттыруға болады», – деп түсіндірді жоба авторлары.
Қостанай облысы үшін мұндай әзірлемелердің маңызы зор. Ауыл шаруашылығында ауруларды кеш анықтау өнім көлеміне әсер етіп, қосымша шығындарға әкелуі мүмкін. Ал цифрлық технологияларды пайдалану егістіктің жағдайын жүйелі бақылауға, ресурстарды тиімді пайдалануға және ықтимал қауіптерді ертерек байқауға көмектеседі.
Сонымен бірге жүйенің тиімділігі ауруларды анықтау дәлдігіне және ұсыныстардың нақты егістік жағдайында тексерілуіне байланысты. Жасанды интеллект агрономның тәжірибесін толық алмастырмайды, бірақ шешім қабылдау үдерісіне көмектесетін қосымша құрал бола алады.
Көрмеге ұсынылған бес жоба цифрлық дамудың бірнеше бағытын қамтыды. Олардың қатарында білім беру үдерісін жетілдіруге, студенттерге жеке қолдау көрсетуге және ұлттық мәдени мұраны заманауи технологиялар арқылы танытуға арналған әзірлемелер бар. Өсімдік ауруларын анықтау жүйесі жасанды интеллектінің ауыл шаруашылығында қолданылу мүмкіндігін көрсетті.
Шұға ҚОҢҚАБАЙ